تعویض مفصل شانه

تعویض مفصل شانه

در جراحی تعویض مفصل شانه ، استخوان شانه آسیب دیده با مفصل مصنوعی (پروتز) تعویض می شود تا فرد به هنگام انجام حرکات درد کمتری را احساس کند. در این جراحی، انتهای استخوان بازو (هومروس) آسیب دیده و یا استخوان شانه (اسکاپولا) با مفصل مصنوعی جابجا می شود.

شانه، که از استخوان، غضروف و ماهیچه تشکیل شده است، یکی از پیچیده ترین مفاصل بدن است. طیف وسیعی از حرکات توسط این ناحیه انجام می شود و به همین خاطر بیشتر آرتروزها در این قسمت اتفاق می افتد.  آرتروز، شانه درد و کاهش توانایی انجام حرکات، دلایل اصلی جراحی تعویض مفصل شانه هستند. متاسفانه، آرتروز یک بیماری پیشرونده است و امکان بازگشت به سلامت قبل وجود ندارد. در برخی افراد، بیماری پیشرفت کندی دارد، در حالیکه در برخی دیگر این بیماری به سرعت پیشرفت می کند، و در نهایت جراحی نیاز می شود.

در مراحل اولیه، مصرف داروهای ضد التهابی، فیزیوتراپی و یا محدود کردن برخی از فعالیت ها به تسکین درد کمک می کند. اما به مرور زمان این درد بدتر و غیر قابل تحمل می شود.

انواع گوناگون جراحی تعویض مفصل ران عبارتند از:

  • تعویض کامل مفصل total joint replacement: در این روش، انتهای گرد استخوان بازو با مفصل مصنوعی تعویض می شوند. در آرتروزهای خاص، این شیوه جراحی بیشتر مورد استفاده می شود.
  • تعویض نیمی از مفصل Hemiarthroplasty: در این شیوه جراحی، سر توپی شکل استخوان با یک مفصل مصنوعی تعویض می شود. تعویض کامل در شکستگی ها و یا آرتروز شانه بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد.
  • Fascial Arthroplasty: درمان مفصل متورم و قرار دادن رباط بین دو سطح مفصلی
  • Excisional Arthroplasty: در این روش، استخوان دو سطح مفصلی بدون این که چیزی جای آن قرار داده شود، برداشته می شود.
  • تعویض معکوس مفصل شانه reverse shoulder arthroplasty: این شیوه جراحی عمدتا در افرادی که دچار پارگی کامل عضله شانه و یا آرتریت شدید شده اند، استفاده می شود.

جراح، محل، نوع و میزان آسیب شانه را در شما بررسی و بهترین شیوه جراحی را به شما توصیه می کند.

تعویض مفصل شانه

تعویض مفصل شانه

چه کسانی باید جراحی تعویض مفصل شانه را داشته باشند؟

افرادی که خواهان تسکین سریع درد در ناحیه شانه خود هستند، بهترین گزینه برای جراحی تعویض مفصل شانه هستند.

  • وجود درد شدید که باعث ایجاد اختلال در فعالیت های روزمره مانند، برداشتن وسیله ای از کابینت، لباس پوشیدن و یا شست و شو می شود.
  • درد شدید و خفیف در زمانی که فرددر حال استراحت است، گاهی این درد، به هنگام خواب نیز احساس می شود.
  • کم شدن میزان فعالیت ها و یا احساس ضعف در شانه
  • علائمی که با مصرف داروهای ضد التهابی، تزریق کورتون و یا فیزیوتراپی بهبود پیدا نمی کند.

از جمله عللی هستند که باعث می شوند جراحی تعویض مفصل شانه نیاز می شود.

اما در موارد زیر، این جراحی تجویز نمی شود:

  • زمانی که فرد از لحاظ سلامت بدنی در شرایط مطلوبی نیست، و توانایی تحمل داروهای بیهوشی و جراحی را ندارد.
  • وجود عفونت و یا حتی احتمال بروز عفونت
  • پوکی استخوان
  • ضعف و درد شدید و یا آسیب به ماهیچه های شانه

آزمایش ها و اقدامات قبل از انجام عمل تعویض مفصل شانه

عمل تعویض مفصل شانه، مانند هر عمل دیگری نیاز به انجام مجموعه ای از آزمایشات قبل انجام عمل دارد. این آزمایش ها خطر های احتمالی ابتلا به عوارض را کاهش می دهد. آزمایش های قبل از عمل با توجه به شرایط سنی و جنسیت هر شخص انجام می گیرد. در برخی حالات ممکن است پزشک آزمایش کامل (چکاپ کامل) را برای بیمار تجویز کند. آزمایش های زیر از جمله آزمایش هایی هستند که قبل از انجام عمل تعویض مفصل شانه تجویز می شوند:

  • آزمایش ادرار
  • اشعه ایکس برای سینه
  • نوار قلب
  • اکو قلب
  • آزمایش های خون

هدف از انجام این آزمایش ها اطمینان حاصل کردن از سلامت شخص و کاندید بودن آن برای عمل جراحی شانه و کاهش عوارض احتمالی بعد از عمل است.

تعویض-مفصل-شانه

تعویض-مفصل-شانه

در صورتی که بیمار قرص آسپرین و پروفن مصرف می نماید، می بایست یک هفته قبل از انجام عمل آن را قطع نماید. همچنین اگر بیمار قرص های آنتی بیوتیک مصرف می نماید، باید چند روز قبل از انجام عمل جراحی مصرف آن را قطع نماید. زیرا مصرف این گونه قرص ها باعث رقیق شدن خون و خونریزی شدید در حین عمل شود. همچنین اگر بیمار داروی خاص دیگری مصرف می نماید، باید حتما قبل از عمل با پزشک خود مشورت نماید. اگر شخص قبل از انجام عمل به بیماری های مثل سرما خوردگی، آنفولانزا و سرفه دچار شود، می بایست عمل جراحی تعویض مفصل کتف چند روزی به تعویق انداخته شود تا بیمار بهبودی کامل یابد.

در صورتی که  بیمار دخانیات مصرف می نماید، می بایست حداقل یک هفته قبل از انجام عمل جراحی تعویض مفصل شانه دخانیات را کنار گذارد. زیرا که دخانیات ممکن است باعث ایجاد عوارض احتمالی در عمل شود . همچنین مصرف دخانیات طول دوره نقاهت را افزایش می دهد. ممکن است بیمار در حین عمل نیاز به دریافت خون شود، البته متذکر می شویم که این حالت فقط در 20 در صد از بیماران اتفاق می افتد. اما احتمال استفاده بیمار از بانک خون یا اهدای خون از طریق آشنایان و بستگان در حین عمل وجود دارد.

بنا به وضعیت بیمار و تشخیص حالت وی ممکن است پزشک پیشنهاد فیزیوتراپی قبل از عمل را بنماید. که در این صورت می بایست بیمار با فیزیوتراپ و پزشک خود مشورت نموده و تمام ورزش ها و یا راه های پیشنهادی را کاملا انجام دهد.

معمولا بیمار صبح زود به بیمارستان می رود. بیمار باید از شب قبل کاملا ناشتا باشد (حتی از نوشیدن آب خودداری کنید). سعی کنید شب قبل عمل استحمام کنید و موهای بالا تنه را اصلاح نمایید. شب قبل عمل استراحت کافی داشته باشید و شب زود بخوابید.

جراحی تعویض مفصل شانه

معمولا در جراحی های تعویض مفصل از شیوه بیهوشی عمومی استفاده می شود. پس از بیهوشی کامل بیمار زخمی با طول 4 الی 6 اینچ در قسمت جلوی شانه و در میان ترقوه ایجاد می شود. این برش اجازه دسترسی به مفصل بدون هیچ گونه عوارض را به پزشک می دهد. با استفاده از این برش قسمت آسیب دیده کتف برداشته شده و پروتز پلاستیکی یا فلزی قرار داده می شود. پزشک جراح با قرار دادن پایه متصل به سر فلزی در درون کانال استخوان بازو در واقع سر مصنوعی را بر روی تنه استخوان بازو محکم میکند و معمولا  شکل پایه را طوری ساخته می شود که فیت داخل کانال استخوان بازو باشد. پس از انجام عمل تعویض مفصل برش ایجاد شده بخیه می خورد.

پس از انجام عمل جراحی بیمار حداقل 6 هفته نیاز به مراقبت از دست و بازوی خود دارد. معمولا عمل تعویض مفصل شانه 2 ساعت زمان می برد، ولی همان طور که ذکر شد این عمل نیاز به انجام آزمایش و اقدامات قبل از عمل دارد که می توان گفت این عمل تقریبا 6 ساعت طول می کشد. معمولا بیمار 2 تا 4 روز نیاز به بستری داخل بیمارستان دارد.

اغلب افرادی که بعد از جراحی، درد کمتری دارند، می توانند برخی از فعالیت های روزانه خود را انجام دهند.

ممکن است قبل جراحی شما نتوانید بسیاری از حرکات را انجام دهید، اما بعد از جراحی و با وجود از بین رفتن درد در شانه، توانایی انجام حرکات، حتی آن دسته از فعالیت هایی که تاکنون انجام نمی دادید،  برای شما بیشتر خواهد شد.

تعویض مفصل شانه

تعویض مفصل شانه

مراقبت های بعد از عمل مفصل شانه

بیمارچه اقداماتی را باید بعدازعمل مفصل شانه در بیمارستان انجام دهد؟

  • زود حرکت کردن و راه افتادن بعد ازعمل امر مهمی است. چنانچه درد شدیدی در شانه ها باشد نشان دهنده ای ضعف عضلات پا است. بیماربا راه رفتن زود باعث قوت عضلات ران برای بهبود عضله جدید می شود، فعالیت زودهنگام باعث از بین رفتن عوارض بیهوشی نیزمی شود.)
  • مسلط شدن بر درد (برای التیام درد بعد از جراحی و مسلط بودن بر درد بهتراست آمپول دررگ توسط پزشک تزریق شود سپس بعد از دو روز این داروها بصورت قرص مسکن به بیمار توسط پزشک معالج تجویزمی شود)
  • راهنمایی های بعد از جراحی مفصل شانه (مصرف آنتی بیوتیک ها و داروها برای جلوگیری از لخته شدن خون در رگ های ساق و ران تجویز می شود، شاید برای چند روزی احساس گرفتگی در آن قسمت را داشته باشید، به همین جهت برای التیام درد به بیمار غذاهای سبک وآبکی داده می شود، انجام بعضی از روش ها و تکنیک ها برای درست نفس کشیدن و جلوگیری از خفگی در سینه و ریه ای بیمار نیز از جملهراه کارهایی است که بعد از جراحی تعویض مفصل شانه  به بیمار داده می شود، بیمار در ابتدا بعد از جراحی در گردنش بانداژ دارد که نمی تواند این حرکت را انجام دهد بعد ازگذر دو روز بانداژ برداشته می شود واین ورزش را باید انجام دهد.)
  • درمان طبیعی بعد از جراحی مفصل شانه ( پزشک یک روز بعد از جراحی به سراغ بیمار می رود وطرز حرکت دادن شانه را توضیح می دهد، تا خون به پا ومچ پا جریان داشته باشد.)
  • مرخص شدن از بیمارستان (ممکن است بیمار 4 تا 6 روز دربیمارستان بستری باشد، قبل از رفتن به منزل باید اقداماتی که گفته می شود را انجام دهد:
  • بیمار باید خودش توانایی پایین آمدن از تخت را به تنهایی و بدون کمک شخص دیگری داشته باشد.
  • شانه باید در حالت نشسته باید زاویه 90 درجه داشته باشد.
  • قادر به راه رفتن با عصا و یا واکر باشد.
  • انجام دادن فعالیت هایی که برای منزل تجویز شده است.

5- معمولا متورم شدن پاها با قرار دادن کمپرس آب سرد بمدت 15 الی 20 دقیقه کمک زیادی در برطرف شدنش می کند.

  • فعالیت های در منزل
  • درمنزل باید کسی از بیمار مراقبت کند وبیمار تنها نباشد.
  • اثاث منزل را باید طوری مرتب کرد که جلوی عصا و واکر بیمار را نگیرد و مزاحمتی برای او ایجاد نکند.
  • جمع کردن فرش های اتاقی که بیمار در آن است برای جلوگیری از افتادن بیمار و آسیب دیدگی مجدد.
  • بیمار حتما باید از توالت فرنگی استفاده نمایید.
  • مراقبت از قسمت جراحی شده

قسمت جراحی باید تمیز و خشک باشد ، بانداژ ها را فقط در صورت ضرورت تعویض نمایید.

تعویض مفصل شانه

تعویض مفصل شانه

بیمار بمدت 10 روز نباید استحمام کند، زیرا قسمت جراحی باید تمیز و خشک باشد و بانداژ آن با دستور پزشک باز می شود.

سنجش دمای بدن با دما سنج روزی دو بار. چنانچه افزایش دما داشته باشد باید به پزشک اطلاع دهد.

تورم در سه ماه اول طبیعی است. جهت کاهش تورم، بیمار باید پاها را کمی بالا ببرد و کمپرس در آن قسمت قرار دهد.

  • مصرف داروهای تجویز شده

مصرف دارو توسط متخصص ارتوپد خوب در تهران  برای رقیق شدن خون تجویز می شود، تا از خشکی بدن جلوگیری شود،

  • مصرف غذای مفید ( مصرف غذای حاوی ویتامین C ومصرف آهن ، خوردن سوپ، اجتناب از نوشیدن قهوه و مشروبات الکلی ونوشابه های گازدار که باعث افزایش وزن وفشار آوردن به قسمت مفصل ها وبخصوص قسمت جراحی می شود)
  • فعالیت های روزانه (1- انجام ورزش های تجویز شده پزشک بمدت 2 ماه. 2- رابطه جنسی را بعد از گذشت 4 تا 6 هفته می توان انجام داد. 3-بیمارباید به پشت یا روی شکم بخوابد.4- از انجام هر نوع کار به مدت 6 تا 8 هفته اجتناب نمایید. 5- بیمار باید به اندازه توان بدن راه برود. 6- اجتناب از پریدن وافزایش وزن بیمار. 7-جلوگیری از حمل وسایل سنگین.)

در کل، بعد از جراحی تعویض مفصل شانه، بیمار قادر خواهد بود تا فعالیت های روزانه خود را بعد از گذشت دو تا شش هفته از جراحی آغاز کند. راه رفتن به شدت به بیماران توصیه می شود. رانندگی تا زمان بهبودی کامل به تعویق بیفتد، به خصوص زمانی که شانه راست تحت جراحی قرار می گیرد و نیاز به دنده عوض کردن وجود دارد.

حرکات شدید شانه تا 6 هفته باید تحت کنترل باشد. فیزیوتراپ، روش هایی را برای نرم تر شدن و تسهیل حرکات به شما آموزش می دهد.

تمرینات سنگین و حرکات ورزشی بعد از هفته ششم توصیه می شود.

تمامی جراحی ها عوارض خود را دارند، اما با این حال، جراحی تعویض مفصل شانه توسط متخصص ارتوپد خوب در تهران  انجام می گیرد ، عوارض بسیار کمی را به همراه دارد. تقریبا 80 تا 90 درصد بیماران بعد از جراحی، از نتیجه رضایت کامل دارند.